Mythe: "alleen lauw water, koud is gevaarlijk"

"Pas op met koud water, dat geeft een shock" — dat hoor je nog regelmatig. Het klinkt logisch, maar wetenschappelijk klopt het niet.

Wat is de oorsprong van het advies?

De theorie was: koud water op de huid → vasoconstrictie (samentrekking van bloedvaten) → de warmte uit de kern komt minder makkelijk naar buiten → rebound hyperthermia. Klinkt fysiologisch verdedigbaar — maar in praktijktests bij honden, paarden en marathonlopers is dit effect niet aangetoond als klinisch relevant probleem.

Wat zegt het bewijs?

• Honden stappen vrijwillig in water van 0,1 °C en koelen daar snel en zonder nadelige effecten af (Hall et al., 2024).
• Bij humane hitteslag-patiënten is koude-water-onderdompeling de gouden standaard.
• In paardenstudies werkt onderdompeling sneller dan natte dekens — zonder problemen.

Het nieuwe advies

• Voor alle honden: verdampingskoeling = nat maken met water dat koeler is dan de hond + luchtbeweging. Universeel veilig.
• Voor jonge, bewuste, gezonde honden: onderdompeling in kuip/sloot/plonsbad is óók veilig en zelfs sneller.
• Stop met koelen rond 39,5 °C om onderkoeling te voorkomen, vooral bij oudere of bewusteloze honden.

Bronnen

• Hall EJ et al. (2024). Post-exercise management of exertional hyperthermia in dogs (canicross). J Thermal Biology.
• heatstroke.dog — Myth busting: cooling hot dogs (2023, 2024).
• Royal Veterinary College — Cool first, transport second.