Oververhitting: wat doe je nu?
Geen paniek. Volg deze stappen rustig en bel daarna altijd je dierenarts — ook als je hond lijkt te herstellen.
Stappenplan
Vermoed je oververhitting bij je hond? Blijf kalm en volg deze stappen.
Niet zeker of het oververhitting is? → check eerst de signalen- 1
Stop direct met bewegen
Zoek schaduw of een koele binnenruimte. Forceer geen wandeling terug naar huis — bel iemand op om je op te halen of draag/duw de hond op een deken.
- 2
Koel actief af — maar niet ijskoud
Maak de hond nat met lauw water (~20 °C) op buik, liezen, oksels, voetzolen en oren. Dat zijn de plekken waar bloedvaten dicht onder de huid liggen. Geen ijswater of ijsblokjes — die laten bloedvaten dichtknijpen en houden warmte juist in het lichaam vast.
- 3
Geef lauw water te drinken
Kleine slokjes uit een ondiep bakje. Forceer niet. Geen ijsblokjes en geen grote hoeveelheden in één keer.
- 4
Meet de temperatuur als het kan
Normaal: 38,3–39,2 °C. Boven 40 °C = ernstig. Boven 41 °C = levensbedreigend.
- 5
Bel direct je dierenarts
Ook als je hond "weer oké lijkt". Inwendige schade aan organen (nieren, lever, stolling) kan uren tot dagen later doorzetten — een check is geen overdrijving.
Herken de fase — en weet wat te doen
Drie fasen, drie acties. Richtlijn uit de literatuur (Hall 2020, Bruchim 2017, Davis 2016): eerst koelen, dan bellen — actief afkoelen vóór vervoer verlaagt de sterfte significant.
Stop met bewegen, ga schaduw in, koel lauw af.
Signalen
- •Zwaar hijgen met brede, platte tong
- •Dik, draderig speeksel
- •Zoekt actief koele oppervlakken
- •Trager reageren of onrustig
Bij volledig herstel binnen 10–15 min en geen risicoprofiel: observeren. Bij twijfel: bel toch — telefonisch advies is gratis.
Actief koelen én dierenarts laten meekijken.
Signalen
- •Wankel lopen of misselijk
- •Helderrood of donkerrood tandvlees
- •Glazige blik, doffe ogen
- •Braken of diarree
- •Verwarring, struikelen
Ook als je hond "weer oké lijkt". Orgaanschade (nieren, lever, stolling) kan 24–72 uur ná de episode pieken. Risicoprofiel (brachycefaal, pup, senior, hartpatiënt, overgewicht): drempel ligt lager — bel altijd.
Tijdens of direct na koelen bellen. Onderweg blijven koelen.
Signalen
- •Inzakken of instorten
- •Donkerrood, paars of bleek tandvlees
- •Spiertrillingen, krampen, stuipjes
- •Bewustzijnsverlies
- •Bloed in braaksel of diarree
- •Geen herstel binnen 10–15 min koelen
Bel direct je dierenarts. Buiten kantooruren: spoeddienst of dierenambulance 144. Blijf koelen tijdens vervoer — "cool first, transport second" verlaagt de sterfte significant (Davis 2016).
Normale rectale temperatuur hond: 38,3–39,2 °C. Bij twijfel over de fase: behandel als de hoger gelegen fase en bel je dierenarts. Zie Bronnen.
Wat je niet moet doen
- ✕Geen ijskoud water of ijsblokjes — vernauwt bloedvaten, warmte blijft hangen.
- ✕Niet onderdompelen in een koud bad. Te grote schok voor het systeem.
- ✕Niet forceren te drinken. Verslikken bij een suffe hond is een serieus risico.
- ✕Geen alcohol of natte handdoek strak om de hond wikkelen — warmte kan niet weg.
- ✕Niet "even uitrusten en dan toch doorlopen". Hitteberoerte verloopt in golven.
- ✕Hond niet voor een airco op de hoogste stand zetten. Lauw afkoelen, niet shockeren.
Wat je vooraf in huis hebt
Zorg dat deze spullen klaarliggen vóór de eerste hete dag — niet tijdens.
- ✓Digitale thermometer (rectaal)
- ✓Telefoonnummer van dierenarts & nacht-/weekenddienst op je telefoon
- ✓Dierenambulance: 144
- ✓Drinkfles + lauw water in de auto
- ✓Koelmat of -vest binnen handbereik
- ✓Een stretcher of stevige deken voor noodvervoer
Voorkom de volgende keer.
Adem uit. Check morgen even hoe het écht met je hond gaat, en bouw rustig een routine op zodat een hete dag geen schrikmoment meer is.
Bronnen
- Hall, E.J., Carter, A.J., O'Neill, D.G. (2020). Incidence and risk factors for heat-related illness (heatstroke) in UK dogs under primary veterinary care in 2016. Scientific Reports 10, 9128.
- Bruchim, Y., Horowitz, M., Aroch, I. (2017). Pathophysiology of heatstroke in dogs – revisited. Temperature 4(4), 356–370.
- Royal Veterinary College — VetCompass: Hot Dogs-project (epidemiologie hitteslag bij honden).
- KNMvD — Nationaal Hitteplan Dieren & protocol Extreme Temperaturen.
- Dierenbescherming.nl — Laat je hond nooit in de auto achter (zomer/hitte).
- ADAC — Autofahren mit Hund bei Hitze (temperatuur in auto's).
- ASPCA — Hot Weather Safety Tips voor huisdieren.
- KNMI — Uitleg hittegolf en warmte waarschuwingen.
- AVMA — Warm Weather Pet Safety richtlijnen.